Richard Mille-horloges – Innovatieve hoogwaardige horloges of louter statussymbolen voor de superrijken?

Richard Mille is een horlogemerk als geen ander, dat spreekt voor zich. Vóór Richard Mille – de oprichter van het merk – was het nog niemand gelukt om zulke eigenzinnige creaties aan te bieden voor prijzen van vijf, vaak zes of soms zelfs zeven cijfers, en dat met zo’n daverend succes. Er is een reden waarom Richard Mille-horloges wel ‘de geheime handdruk van miljardairs’ worden genoemd.

Door een slimme combinatie van innovatie en uitmuntende ambassadeursmarketing heeft het merk het begrip ‘super high-end luxehorloge’ een nieuw gezicht gegeven en is het in minder dan twintig jaar tijd min of meer uitgegroeid tot het favoriete horlogemerk van de welgestelde (en extravagante) klantenkring wereldwijd. De opvallende ontwerpen vallen echter niet bij iedereen even goed in de smaak vanwege hun controversiële vormtaal.

Daarom hebben we besloten om het DNA van Richard Mille eens onder de loep te nemen, in een poging te begrijpen wat deze horloges zo duur maakt en of ze hun prijs echt waard zijn.

Wie is Richard Mille?

De Fransman Mille studeerde marketing in Besançon, waarna hij verschillende betaalde functies bekleedde in de horloge-industrie, met name bij Seiko en bij het toonaangevende Franse luxemerk Mauboussin. Bij laatstgenoemde had hij de leiding over de horlogeafdeling, waardoor hij rechtstreeks in contact kwam met bedrijven als Renaud & Papi en andere gerenommeerde Zwitserse onderdelenfabrikanten.

Op 50-jarige leeftijd, met ruim drie decennia ervaring op zak, besloot Mille zich opnieuw te bewijzen als ondernemer. In 1999 richtte hij daarom samen met zijn vriend en zakenpartner Dominique Guenat zijn gelijknamige horlogemerk op in Les Breuleux, een klein stadje in het Zwitserse Juragebergte.

Een vooruitblik: de jaren 2000 luiden een opleving in

Of het nu marketinggenialiteit, logische berekeningen of gewoon puur geluk was, zijn allereerste horloge uit 2001 sloeg in als een bom en bezorgde het merk vrijwel van de ene op de andere dag roem en bekendheid. Wei Koh noemde het simpelweg „het horloge dat de wereld veranderde“.

Het horloge heette RM 001 en was voorzien van een tourbillon en ’s werelds eerste koppelindicator voor horloges. Ondanks een exorbitant hoge prijs van € 159.000 en een tot dan toe vrijwel onbekende bedrijfsgeschiedenis waren de 17 exemplaren van de RM 001 binnen een dag uitverkocht. Dat is nogal een prestatie!

Overigens is de ontwerptaal van de huidige Richard Mille-horloges, die destijds zeker baanbrekend was, niet iets dat pas in de loop der jaren tot stand is gekomen. Integendeel.

De inmiddels onmiskenbare vorm van de kast, die een hoeksteen van het merk is geworden, was duidelijk al te zien bij de lancering van de RM 001. Het meest in het oog springend is de opvallende tonneau-vormige kast, die uit drie onderdelen bestaat: de lunette, het hoofdgedeelte van de kast en de achterkant. Deze worden met behulp van acht Torx-schroeven van titanium tot een geheel samengevoegd.

Inspiratie uit de wereld van de (race)sport

Mille was al sinds zijn jeugd een echte autoliefhebber. Zozeer zelfs dat zijn eerste liefde eigenlijk de autosport was en het horlogemaken eerder als liefde op het tweede gezicht kan worden omschreven. Er is immers een reden waarom het motto van het bedrijf in de beginjaren luidde: Een racemachine om de pols. Een voorbeeld hiervan is te vinden in zijn allereerste horloge, de RM 001. Mille probeerde de brug van de tourbillonkooi zo te ontwerpen dat deze zowel visueel als functioneel de voorwielophangingsstangen van een Formule 1-auto nabootst.

Maar Mille’s voorliefde voor sport beperkt zich niet alleen tot het ontwerp van zijn horloges, maar ook tot de manier waarop ze functioneren. Veel van de geavanceerde materialen die voor de uurwerken van Richard Mille worden gebruikt, zijn afkomstig uit de wereld van de automobielindustrie, de luchtvaart, de zeilsport en het tennis – precies die sporten waarin elke gram gewichtsbesparing telt.

Interessant is hier bijvoorbeeld het model RM 27-04, dat in september vorig jaar werd geïntroduceerd. Voor dit horloge werd een speciaal kabelophangingsmechanisme ontwikkeld, waarin het kaliber in een fijnmazig stalen kabelnetwerk is geplaatst. Wat er bizar uitziet, heeft als voordeel dat het versnellingen van meer dan 12.000 g kan weerstaan. De inspiratiebron hiervoor zou een tennisracket zijn geweest. (Zie voor meer informatie ook ons artikel Richard Mille RM 27-04: een nieuwe lichtgewicht tourbillon voor Rafael Nadal).

De meest geavanceerde materialen zijn een essentieel onderdeel van elk Richard Mille-horloge

Net als bij een Formule 1-raceauto probeert Mille overal waar mogelijk gewicht te besparen. Conventionele hightechmaterialen uit de horloge-industrie, zoals titanium of keramiek, stoten echter al snel op hun grenzen – althans in de wereld van Richard Mille. In zijn streven naar lichtheid heeft het merk daarom materiaalkennis uit andere sectoren toegepast op de horloge-industrie, waardoor materialen zijn geïntroduceerd waar andere horlogemakers niet eens aan zouden denken.

Zo is er bijvoorbeeld het ultralichte NTPT-koolstof, dat voortkomt uit de samenwerking met het Zwitserse bedrijf North Thin Ply Technology (NTPT) en dat wordt gebruikt in de mast van zeiljachten of in het chassis van F1-auto’s. Richard Mille en NTPT hebben samen ook het gekleurde Quartz TPT ontwikkeld, dat bestaat uit 45 micrometer dunne kwartsvezels die in opeenvolgende lagen worden aangebracht.

Het voordeel van deze eigen ontwikkelingen is hun structurele karakter, dat zich kenmerkt door een enorme sterkte, lichtheid en duurzaamheid. Een leuk bijkomend effect is bovendien de uitstraling die doet denken aan damaststaal, wat puur het gevolg is van de op elkaar aangebrachte lagen.

Hoe zit het met de prijs van een Richard Mille?

De gemiddelde prijs van een Richard Mille ligt rond de 150.000 euro, wat precies tussen het prijsniveau van Patek Philippe en A. Lange & Söhne in ligt. Maar wat maakt deze horloges nu precies zo duur?

Nou, als je tot hier bent gekomen, kun je die vraag bijna zelf beantwoorden. De twee belangrijkste kostenfactoren zijn ongetwijfeld onderzoek en ontwikkeling en het aspect van de haute horlogerie. Bij Richard Mille is letterlijk niets kant-en-klaar. Elk aspect, hoe klein ook, krijgt de grootst mogelijke aandacht en er wordt nergens op bezuinigd.

Volgens Theodore Diehl, de persvoorlichter van het merk en een van de eerste medewerkers, kost 1 kilogram van de speciale titanium Torx-schroeven die alleen al de lunette van de horloges sieren, ongeveer 2 miljoen Zwitserse frank. Uiteindelijk is het precies deze mentaliteit van ‘net dat beetje extra’ die als een rode draad door alle horloges en alle onderdelen loopt, wat natuurlijk tot enorme extra kosten leidt.

Dan is er nog het aspect van de haute horlogerie, dat vaak over het hoofd wordt gezien. Naast kleurrijke rubberen bandjes en extravagante wijzerplaten behoort het merk ook tot de absolute top van de horlogemakerij, wat te danken is aan de eerder genoemde samenwerking met onder andere Audemars Piguet Renaud et Papi. De complicaties omvatten vrijwel alles wat tegenwoordig technisch mogelijk is: trilalarmen, versnellingssensoren, tourbillons, rattrapante-chronografen, noem maar op.

Het derde aspect, dat nog niet aan bod is gekomen, is geperfectioneerde marketing. Naast prominente merkambassadeurs is het merk overal te vinden waar topsporters en vermogende kopers elkaar ontmoeten: de Formule 1, superjachtregatta’s, Grand Slam-toernooien, de Rally des Princesses, enzovoort.

Maar de horloges zijn tegenwoordig ook steeds vaker te zien om de polsen van muzikanten, NBA-spelers en profvoetballers. Beroemdheden als Ed Sheeran, Post Malone, Jay-Z, Drake en Michelle Yeoh zijn uitgesproken fans van het merk, wat zeker heeft bijgedragen aan het imago van Richard Mille als het „horlogemerk van de rijken en beroemden“.

Het vonnis

Horloges van Richard Mille vallen nu eenmaal altijd op, en daarom zijn ze voor veel horlogeliefhebbers niet zozeer een uiting van oprechte fascinatie en passie voor een aloude ambacht, maar eerder een opzichtige vertoning van rijkdom.

Toch moeten we hier in alle eerlijkheid erkennen dat het merk regelmatig de grenzen van het fysiek mogelijke verlegt, door in eigen beheer talrijke baanbrekende complicaties te ontwikkelen en zo de horloge-industrie als geheel een beslissende stap vooruit te helpen. Aangezien stilstand achteruitgang betekent, moet men op dit moment op zijn minst respect hebben voor de verdiensten van het merk op het gebied van onderzoek en ontwikkeling.

Hoewel deze horloges waarschijnlijk toch alleen voor de allerrijksten betaalbaar zijn, zijn de uurwerken van Richard Mille uiteindelijk niet alleen gespreksonderwerpen, maar bovenal dure drijvende krachten achter innovatie.