Een onopgelost mysterie: het verhaal van de Omega Speedmaster van Buzz Aldrin

De Speedmaster Professional kreeg de bijnaam ‘Moonwatch’ vanwege de historische betekenis van dit uurwerk. De ST 105.012, gedragen door astronaut Buzz Aldrin, is niet alleen het eerste horloge dat het maanoppervlak heeft betreden, maar ook een van de meest belangrijke polshorloges van de 20e eeuw. De omstandigheden rond de mysterieuze verdwijning ervan hebben de legende rond dit officiële uurwerk uit de uitrusting van de Apollo 11-missie alleen maar aangewakkerd. In de loop der jaren is het een legendarisch artefact geworden: een dat getuige was van een van de grootste prestaties in de geschiedenis van de mensheid.

Verdwenen op weg naar het Smithsonian

Slechts enkele ogenblikken na Neil Armstrong werd Buzz Aldrin de tweede mens die voet op de maan zette. Uiteindelijk was het Aldrin die van de Omega Speedmaster de Moonwatch maakte. Het uurwerk dat in 1969 geschiedenis schreef, verdween slechts enkele jaren later spoorloos. De omstandigheden rond de verdwijning zijn op zijn zachtst gezegd vaag en zelfs vandaag de dag zijn er nog steeds onbeantwoorde vragen.

Begin jaren zeventig regelde Buzz Aldrin de overdracht van zijn 'Speedy' aan het Smithsonian Air and Space Museum in Washington D.C., waar het horloge permanent tentoongesteld zou worden. Een team van transporteurs werd ingehuurd op speciale opdracht van de NASA om het horloge naar het museum te brengen. Maar, net als in de proloog van een thriller, werd het horloge op de een of andere manier tijdens het transport gestolen.

In tegenstelling tot de Speedmaster Professional van Neil Armstrong, die tijdens Apollo 11 als tijdmeter aan boord van de maanmodule had gediend, heeft Aldrins Moonwatch het Smithsonian nooit bereikt. NASA was bijzonder ontstemd over het verlies en organiseerde onmiddellijk de teruggave van alle Speedmasters die tijdens de eerste maanlandingsmissie waren gebruikt. Later zei Aldrin dat hij medelijden had met zijn voormalige collega's. Neil Armstrong en anderen waren bijzonder gehecht geraakt aan hun Speedmaster Professionals en koesterden ze als een uniek aandenken aan hun legendarische prestatie. NASA eiste echter dat ze deze zouden inleveren.

Het mysterieuze getal 43

In de loop der jaren deden er steeds weer nieuwe geruchten de ronde over het meest symbolische uurwerk uit de Amerikaanse geschiedenis. In 2003 dacht de eigenaar van een Speedmaster dat hij de lang verloren gewaande Moonwatch had ontdekt, nadat hij aan de binnenkant van de achterkant van de kast een kleine gravure met het nummer 43 had gevonden. Naar verluidt had Aldrin een Speedmaster Professional met precies dit identificatienummer gekregen. De eigenaar, Morley, had het horloge begin jaren negentig gekocht. Hij had het oorspronkelijk gevonden in een advertentie in een studentenkrant, waarvan de vader het horloge naar verluidt op een strand in Santa Barbara, Californië, had gevonden. De vraagprijs: 175,- USD.

Morley nam rechtstreeks contact op met het Smithsonian Air and Space Museum en NASA, en beide instellingen namen de zaak zeer serieus. Morley begon ook een juridisch geschil over het eigendom en op zijn beurt liet NASA een deskundigenrapport opstellen om de authenticiteit te verifiëren. Een jaar later werd vastgesteld dat Morleys Speedmaster niet de originele Moonwatch was. Buzz Aldrin en de Verenigde Staten bevestigden ook publiekelijk dat het niet authentiek was. De oorsprong van de gravure op de achterkant van de kast is nooit opgehelderd en het is niet ondenkbaar dat het gewoon een standaard servicemarkering was.

De eigendomsverhoudingen zouden onduidelijk zijn

Tegenwoordig zou de Moonwatch op de open markt gemakkelijk een miljoen opbrengen, maar zoals bij elk voorwerp van historische betekenis is het moeilijk om er een exact prijskaartje aan te hangen. Zelfs na al die tijd is het nog steeds mogelijk dat het horloge plotseling opduikt, zoals de lang verloren gewaande Breguet Marie Antoinette die onverwacht weer opdook. De onschatbare waarde van de Moonwatch ligt echter niet in de uiterlijke schijn, vergeleken met het weelderige gouden zakhorloge en zijn talloze complicaties. Misschien is de huidige eigenaar zich niet bewust van de betekenis ervan en denkt hij dat het gewoon een standaard Speedy-model is. Het is ook niet helemaal duidelijk of de Buzz Aldrin Speedmaster überhaupt nog bestaat.

Mocht het horloge plotseling opduiken, dan zou de eigendomskwestie nog steeds moeten worden opgelost. Buzz Aldrin, NASA en het Smithsonian Museum zouden allemaal in beeld komen. In 2003 beschouwden alle drie zich als de rechtmatige eigenaren van het horloge, ook al was de authenticiteit van Morleys Speedmaster niet grondig bewezen.

Als de Moonwatch nog steeds bestaat, dan moet hij ergens daarbuiten zijn. Misschien in het bezit van een gelukkige maar onwetende eigenaar, of gewoon veilig opgeborgen in een la of kluis. Hoe het ook zij, het laatste hoofdstuk in het verhaal van de originele Speedy moet nog geschreven worden. Bij MONTREDO bieden we de nieuwste versie van dit legendarische uurwerk hier aan.

Heb je vragen over dit merk?