Eigenlijk is de rat geen rat: 鼠 kan ‘rat’ betekenen, maar ook ‘muis’, en zo wordt het in het Verre Oosten ook opgevat: de vindingrijke muis, die de buffel als taxi gebruikte op weg naar de Boeddha en van diens neus sprong om als eerste dier aan te komen. Het is dus niet de pestverspreidende rat die wordt vereerd, maar het slimme diertje dat, door zijn positie aan het begin van de dierenriem, ook symbool staat voor vernieuwing.

Niet zonder economische bijbedoelingen – de afgelopen jaren beschikken veel Chinese consumenten immers over een overvloed aan besteedbaar inkomen – laten de grote en kleine luxemerken van de wereld zich elk jaar inspireren door de dieren van de Chinese dierenriem. In tegenstelling tot China hadden wij geen vrije dag voor het Chinese Nieuwjaar, dus hebben we die tijd gebruikt om de mooiste en interessantste exemplaren te bekijken en aan jullie te presenteren. Natuurlijk hebben we precies 8 horloges gekozen, want dit is het absolute geluksgetal, zoals elke sinofiel weet.

8. Swatch Chinese Nieuwjaarsspecial ‘Cheese Watch’

Het hoeft niet altijd Vacheron Constantin, Audemars Piguet of Rolex te zijn – de kaas uit de zuivelvitrine kan ook lekker smaken. Dit jaar heeft Swatch een heel eenvoudig model in grijs uit de koelkast gehaald, er oortjes aan geknutseld en ogen, neus en snorharen erop aangebracht, wat heeft geresulteerd in zeker het meest minimalistische, zo niet het meest elegante horloge dat voor deze gelegenheid is gemaakt. Het meest extravagante aan dit aanbod is inderdaad het goudkleurige metalen Box, in de vorm van een klein stukje kaas, dat met zijn decoratieve rode kwastjes bijna interessanter is dan het horloge zelf.

7. TAG Heuer Autavia Year of the Rat Special Edition

Veel merken geven toe aan de verleiding om uitvoerig vormgegeven of extravagant versierde horloges te produceren, maar TAG Heuer koos voor een andere aanpak. Ze begonnen met een Autavia in een aantrekkelijke en modieuze bronzen behuizing en, geheel in lijn met de Chinese traditie, dompelden ze deze diep onder in de verfpot met de gelukskleur rood. De enige duidelijke verwijzing naar de dierenriem bevindt zich op één uur: het cijfer 1 is vervangen door het symbool 鼠 voor rat/muis.

6. Chopard L.U.C. XP Urushi Jaar van de Rat

Chopard heeft gekozen voor iets dat tegelijkertijd traditioneler en internationaler is. In samenwerking met Yamada Heinado werden 88 wijzerplaten vervaardigd en uitvoerig versierd met Japanse Urushi-lak. Dit oude en exclusieve lakwerk wordt verkregen uit het sap van een boom die in Japan en China groeit, en de bereiding ervan duurt drie tot vijf jaar. Het is het wachten echter duidelijk waard, gezien de prachtige harmonie tussen de subtiel glinsterende achtergrond en de gouden muis. De maïskolf symboliseert overvloed en de kaki staat voor een lang leven. Omlijst door een roodgouden kast biedt dit horloge een vrij geslaagde balans tussen versiering en ingetogenheid.

5. Breguet Reine De Naples 8955 Cammea

‘Ingetogenheid’ is een woord dat je waarschijnlijk niet zult gebruiken om de Breguet Reine de Naples te beschrijven. Met deze exclusieve editie, gelimiteerd tot slechts 8 exemplaren, toont Breguet op indrukwekkende wijze het vakmanschap van hun atelier. Een muisje, slechts 2 mm dik, is met cameogravure uit een sint-jakobsschelp gesneden en troont bovenop de planeet Venus. De bruine en witte tinten worden perfect aangevuld door een roségouden kast, waarvan de lunette is bezet met 40 diamanten. Maar dit horloge draait niet alleen om uiterlijk; binnenin tikt een automatisch kaliber 537/3, met een platina rotor en een gangreserve van 45 uur, die allemaal te bewonderen zijn door een saffierglas achterkant.

4. Blancpain Métiers d’Arts Jaar van de Rat

Ook het tweede dameshorloge op onze lijst heeft een met diamanten bezette lunette en is eveneens gelimiteerd tot 8 exemplaren, maar daar houden de overeenkomsten op. Voor de wijzerplaat is gekozen voor porselein, waarvan de productie overigens een Chinese uitvinding was. De drie speelse ratten zijn misschien niet zo indrukwekkend als de camee van Breguet, maar de presentatie is verfrissend ingetogen en elegant.

3. Blancpain Villeret Calendrier Chinois Traditionnel

Een opvallend ontwerp is niet altijd nodig; men kan de zaak ook vanuit technisch oogpunt benaderen. Blancpain heeft de moeilijke taak op zich genomen om de traditionele Chinese maankalender in de Villeret te integreren, zonder dat de ‘gewone’ kalender daarbij in het gedrang komt. Er zijn 50 exemplaren vervaardigd uit platina en voorzien van het werkelijk indrukwekkende automatische kaliber 3638, dat het huidige Chinese jaar, de 10 hemelse stengels en de 5 elementen, de maand, datum en maanfase, evenals de Gregoriaanse kalender weergeeft. De subtiele geëmailleerde wijzerplaat en de geblauwde wijzers zorgen voor ingetogen elegantie. Dit horloge verdient zeker meer aandacht dan het eenvoudige ontwerp doet vermoeden.

2. Vacheron Constantin Métiers d’Art: De legende van de Chinese dierenriem – Het Jaar van de Rat

Uiteraard mag Vacheron Constantin niet ontbreken op deze lijst. Het haute horlogerie-huis weet duidelijk wie zijn klanten zijn en wat zij willen, en heeft hen een horloge aangeboden dat geïnspireerd is op Jianzhi, de aloude kunst van het Chinese papierknippen. Traditionele bladmotieven uit de Chinese kunst zijn rechtstreeks in de metalen wijzerplaat geëtst en vervolgens met email bedekt volgens de Grand Feu-techniek. Het middelpunt wordt gevormd door een mollige muis van platina. Er is geen wijzer; alle informatie wordt weergegeven in vier vensters langs de rand van de wijzerplaat.

Naast de hier getoonde blauwe versie in een platina kast is dit horloge ook verkrijgbaar met een bruine wijzerplaat in roségoud.

1. Panerai Sealand Year of the Rat

Panerai is de meest trouwe voorstander van de trend van dierenriemhorloges en brengt sinds 2009, het laatste Jaar van de Os, elk jaar een nieuwe Sealand-variant uit. De Sealand wordt gekenmerkt door zijn sierlijke deksel, dat moet worden opgetild om de tijd af te lezen. De nogal speelse rat op het deksel van dit jaar is met een klein scalpel in het materiaal gegraveerd volgens de Sparsello-techniek, waarna er gouden draden in worden gehamerd – een proces dat tot wel 50 uur per horloge in beslag neemt. Voor het overige is de Sealand een klassieke Panerai: kaliber P.9010, drie dagen gangreserve, waterdicht tot 100 m en uiteraard inclusief een reserve rubberen band. Met dit horloge kunnen 88 eigenaren laten zien dat ze niet langer elke minuut in de gaten hoeven te houden.