De oudste horlogemerken ter wereld (en de schoonheid van efficiëntie en innovatie)

Vraag: „Leeftijd is geen garantie voor efficiëntie.“
James Bond: „En jeugd is geen garantie voor innovatie.“

Sommigen van jullie kennen dit citaat misschien uit de James Bond-film Skyfall. De scène speelt zich af in de National Gallery in Londen en toont 007 terwijl hij naar het beroemde schilderij “The Fighting Temeraire” van William Turner kijkt. Daarbij maakt hij voor het eerst kennis met zijn nieuwe kwartiermeester.

Innovatie speelt ook een rol in de horloge-industrie. Hoewel veel historische maisons enorm trots zijn op hun lange geschiedenis, lijkt het er steeds meer op dat het de jonge buitenbeentjes zijn die met nieuwe technologieën, materialen of simpelweg strategieën komen en zo de industrie echt vooruit helpen. Maar is dit echt zo – en rusten de grote koplopers misschien gewoon op hun lauweren?

Dit is de vraag die we in het volgende artikel kort willen onderzoeken. We kijken daarom naar de oudste horlogemerken ter wereld om te onderzoeken in hoeverre ze nog kunnen concurreren op het gebied van innovatiekracht en inventiviteit.

Nummer 4: Breguet – Parijs (1775)

Breguet werd in 1775 in Parijs opgericht, hoewel het merk tegenwoordig in Zwitserland is gevestigd. De oprichter en naamgever was niemand minder dan Abraham Louis Breguet, die in zekere zin de 'Gyro Gearloose van de horlogemakerij' genoemd kan worden.

Men kan alleen maar speculeren over hoe de horloge-industrie er vandaag de dag uit zou zien zonder de uitvindingen van dit uitzonderlijke talent – denk maar aan de parachute-schokbescherming, de tourbillon of de Breguet-spiraalveer. De meeste daarvan hebben echter tot op de dag van vandaag niets aan hun betekenis ingeboet en worden nog steeds beschouwd als de maatstaf voor alles.

Nummer 3: Vacheron Constantin – Genève (1755)

Slechts twintig jaar eerder opende een jonge horlogemaker genaamd Jean-Marc Vacheron samen met zijn leerling een werkplaats in Genève, waarmee de basis werd gelegd voor wat we nu Vacheron Constantin noemen. Tegenwoordig behoort de manufactuur tot de zogenaamde Heilige Drie-eenheid onder kenners en horlogeliefhebbers (samen met Patek Philippe en Audemars Piguet), wat getuigt van de uitmuntende kwaliteit en het verfijnde vakmanschap van het merk.

Vacheron Constantin maakt nu deel uit van de Richemont Group, waartoe ook merken als IWC, A. Lange & Söhne en Cartier behoren. Naast de elegante Patrimony-serie worden met name de sportievere Overseas-modellen (zie foto hierboven) beschouwd als begeerde objecten, die jaar na jaar moeilijker te verkrijgen zijn.

Nummer 2: Favre-Leuba – Le Locle (1737)

Favre-Leuba is weliswaar veel minder bekend dan de twee zwaargewichten Breguet en Vacheron Constantin. Toch kan het op één na oudste Zwitserse horlogemerk, in 1737 opgericht door een horlogemakersleerling in het horlogemakersmekka Le Locle, terugkijken op een indrukwekkend lange geschiedenis. Het merk beleefde zijn hoogtijdagen aan het begin van de jaren zestig, maar kwam kort daarna in moeilijkheden en werd uiteindelijk het slachtoffer van de kwartscrisis.

De huidige eigenaar is het Indiase Titan Company (dat op zijn beurt deel uitmaakt van de miljardenconcern Tata Group), maar deze laatste lijkt allesbehalve tevreden te zijn met de prestaties: vorig jaar draaide het de geldkraan dicht en gaf het het Zwitserse merk de opdracht alle activiteiten voorlopig te beperken – in ieder geval zolang Favre-Leuba verlies lijdt.

Nummer 1: Blancpain – Villeret (1735)

Jehan-Jacques Blancpain richtte in 1735 de Zwitserse horlogefabrikant Blancpain op, waarmee het de oudste ter wereld is. Het is echter belangrijk om te weten dat er een cruciaal verschil is met het merk Vacheron Constantin, dat zichzelf overigens ook de “oudste horlogefabriek ter wereld” noemt: terwijl VC nu kan terugkijken op meer dan 265 jaar ononderbroken productie, is het pad van Blancpain niet altijd even gemakkelijk geweest.

In de nasleep van de kwarts-crisis moest Blancpain zelfs enkele jaren de deuren sluiten. In 1982 was het niemand minder dan Jean-Claude Biver die het bedrijf overnam voor een bijna schamele 22.000 frank. Hij slaagde erin het stoffige imago op te poetsen en Blancpain opnieuw om te vormen tot een bloeiende fabrikant van luxehorloges (voordat hij het merk tien jaar later voor 60 miljoen frank verkocht aan de huidige Swatch Group). Vooral de Fifty Fathom (Bathyscaphe)-modellen zijn tegenwoordig grote verkopers.

Maar wie zijn nu de vernieuwers?

Het concept 'innovatie' in de horloge-industrie kan vanuit vele invalshoeken worden bekeken: het meest geavanceerde materiaal voor de kast, de meest vooruitstrevende verkoopstrategie of de meest verfijnde marketingstrategieën. Maar wie kan deze race winnen: de roekeloze nieuwkomers of de traditionele koplopers?

Welnu, het is niet zo eenvoudig om een algemeen antwoord op deze vraag te geven, aangezien dit natuurlijk zeer subjectief is. Terwijl voor velen de laatste echte innovatie in de horloge-industrie de introductie van de Spring Drive-technologie door Grand Seiko in 2004 was, zijn voor anderen de nieuwe TimberTex-horlogebandjes van IWC, gemaakt van papier, de nieuwste gamechanger. Waar trek je de grens?

Er bestaat echter waarschijnlijk brede consensus over één ding: de vier hier gepresenteerde merken behoren niet tot de top van de innovators. Dit betekent natuurlijk niet dat de horloges ook maar enigszins inferieur zijn, integendeel. Maar als het gaat om echte innovaties, zullen de vier hier genoemde merken uiteindelijk het veld moeten laten aan anderen. Instinctief komen merken als H. Moser & Cie, Hublot, Zenith, De Bethune, Richard Mille, Ulysse Nardin of Piaget in ons op, om er maar een paar te noemen.

Welke merken vindt u hier ook bij horen?

Voor nog meer lifestyle-artikelen over horloges, bekijk de volgende link.