Een zeldzaamheid, een investering, maar waar blijft de stijl? - Horloges als gelimiteerde edities

Zwarte wijzerplaat met witte indexring, kast van 39,5 mm, slanke roestvrijstalen lunette en een subtiele leren band:

Toegegeven, de Omega Seamaster Olympic Games Limited Edition is chic. Vijf iconische kleuren maken het plaatje compleet, zodat er voor elk van de Olympische ringen (blauw, geel, groen, rood en zwart) een gelimiteerde Omega is. Het horloge wordt in een gelimiteerde oplage van 2032 stuks geproduceerd, een verwijzing naar het jaar van de Olympische Zomerspelen. En waar zullen die plaatsvinden? Dat valt nog te bezien, maar het juiste horloge is al in aantocht. Tussen de talloze ‘limited edition’-ontwerpen van de horloge-industrie is de vrij eenvoudige wijzerplaat van de Olympic Seamaster in ieder geval een verademing. Voor deze niche is het ook nogal atypisch.

Het aantal exemplaren zou bovenal één ding moeten suggereren: exclusiviteit. 2032 klinkt klein, zal zeker uitverkocht raken en is over het algemeen moeilijk te verkrijgen. Het blijft de vraag hoe het aantal exemplaren zich verhoudt tot de totale productie. Maar er is nog een andere, belangrijkere vraag die in de lucht hangt: waarom overspoelen fabrikanten van luxehorloges de markt met ‘Limited Editions’? Het simpele antwoord: om een luxeproduct, dat steeds meer mainstream wordt, weer een beetje exclusiever te maken. Om zeldzaamheid te verkopen, omdat men vreest dat zeldzaamheid zelf steeds zeldzamer wordt. Maar bij nader inzien is deze vrees niet echt gerechtvaardigd.

Het ontwerp wordt juist het nadeel. Gevestigde uurwerken en tijdloze wijzerplaten moeten de basis vormen voor het ontwerp van horloges in beperkte oplage, en toch heeft een Speedmaster net zo min zwarte en witte motorvlaggen nodig als een Ferrari racestrepen op de motorkap. Een chronograaf van Breitling hoeft niet te worden ‘verfijnd’ met het logo van een fictief vliegtuigeskader. Integendeel, het is een waardevermindering. Je hoeft niet conservatief te zijn om een nobel ontwerp te herkennen voor wat het is: eenvoudig, waardig en van onschatbare waarde.

Dat brengt ons bij een essentieel aspect van horloges in beperkte oplage: de waardestijging. ‘Limited edition’ suggereert dat het om bijzonder waardevolle en zeldzame sieraden gaat. Meestal is echter het tegenovergestelde het geval. Limited editions zijn – op enkele uitzonderingen na, zoals de Omega Speedmaster Snoopy – geen garantie voor een duurzame waardestijging om de pols. Klassieke horlogemodellen zijn over het algemeen de modellen die hun financiële waarde behouden. Dat gezegd hebbende, is het moeilijk van tevoren te zeggen of een horloge een aanzienlijke waardestijging zal realiseren of niet. Bedenk maar dat zelfs de legendarische Paul Newman Daytona’s, toen ze eind jaren zestig op de markt kwamen, echte mislukkingen waren.

De ervaring leert dat de horlogemodellen die in waarde stijgen, vaak juist die zijn die niet onderhevig zijn aan een kunstmatige beperking door de fabrikant. Dit kan te wijten zijn aan bijzonder complexe productietechnieken, waardoor er slechts een bepaald aantal horloges per jaar kan worden geproduceerd en er een natuurlijke beperking ontstaat, of aan toeval, zoals het voorbeeld van de Paul Newman-Daytona op indrukwekkende wijze aantoont.

In plaats van horloges met kleine stickers of vlaggetjes te dragen, zouden horlogeliefhebbers dus de stijl in gedachten moeten houden die veel fabrikanten uitdragen. Klassieke ontwerpen hoeven niet te worden verfraaid met eigentijdse franje; ze zijn op zichzelf al voldoende. Als je echt op zoek bent naar individuele innovaties of eerbetonen aan de klassiekers, ben je tegenwoordig goed bediend door kleinere nichemerken en vaak over het hoofd geziene micromerken, die via crowdfunding verkregen pareltjes tegen redelijke prijzen op de markt brengen.

Ook kleinere merken hebben het potentieel om de echte klassiekers van morgen te worden – denk maar aan MING Watches uit Maleisië of Singer Reimagined uit Zwitserland – en dat zonder enige limited edition. Maar hoe goed ze het hebben gedaan, weten we pas in 2032.

Heb je vragen over deze modellen?