Richard Mille-horloges – Innovatieve hoogwaardige horloges of louter statussymbolen voor de superrijken?

Richard Mille is een horlogemerk als geen ander, dat spreekt voor zich. Vóór Richard Mille – de oprichter van het merk – was het nog niemand gelukt om zulke eigenzinnige creaties aan te bieden voor bedragen van vijf, vaak zes of soms zelfs zeven cijfers, en dat met zo’n daverend succes. Er is een reden waarom Richard Mille-horloges wel ‘de geheime handdruk van miljardairs’ worden genoemd.

Door een slimme mix van innovatie en perfecte ambassadeursmarketing heeft het merk een nieuw gezicht gegeven aan het label 'super high-end luxehorloge' en is het in minder dan twee decennia enigszins uitgegroeid tot het favoriete horlogemerk van de welgestelde (en extravagante) klantenkring wereldwijd. De opvallende ontwerpen worden echter niet door iedereen even goed ontvangen vanwege hun controversiële vormentaal.

Daarom hebben we besloten om het DNA van Richard Mille onder de loep te nemen, in een poging te begrijpen wat deze horloges zo duur maakt en of ze hun prijs echt waard zijn.

Wie is Richard Mille?

De Fransman Mille studeerde marketing in Besançon, waarna hij een aantal betaalde functies bekleedde in de horloge-industrie, met name bij Seiko en een toonaangevend Frans luxemerk genaamd Mauboussin. Bij dat laatste merk had hij de leiding over de horlogeafdeling, waardoor hij in direct contact kwam met bedrijven als Renaud & Papi en andere gerenommeerde Zwitserse onderdelenfabrikanten.

Op 50-jarige leeftijd, dus met ruim drie decennia ervaring op zak, besloot Mille zich opnieuw te bewijzen als ondernemer. In 1999 richtte hij daarom samen met zijn vriend en zakenpartner Dominique Guenat zijn gelijknamige horlogemerk op in Les Breuleux, een klein stadje in het Zwitserse Juragebergte.

Zijn tijd ver vooruit: de jaren 2000 brengen de opleving

Of het nu marketinggenialiteit, logische berekeningen of gewoon puur geluk was, maar al zijn allereerste horloge in 2001 sloeg in als een bom en bezorgde het merk bijna van de ene op de andere dag roem en erkenning. Wei Koh noemde het simpelweg “het horloge dat de wereld veranderde”.

Het horloge heette RM 001 en beschikte over een tourbillon en 's werelds eerste koppelindicator voor horloges. Ondanks een exorbitant hoge prijs van € 159.000 en een tot dan toe vrijwel onbestaande bedrijfsgeschiedenis, waren de 17 exemplaren van de RM 001 binnen een dag uitverkocht. Dat is nogal een prestatie!

Overigens is de vormentaal van de huidige Richard Mille-horloges, die destijds zeker baanbrekend was, niet iets dat pas in de loop der jaren is ontstaan. Integendeel.

De inmiddels onmiskenbare kastvorm, die een hoeksteen van het merk is geworden, was duidelijk al te zien bij de lancering van de RM 001. Op de voorgrond staat de dominante tonneau-vormige kast, bestaande uit drie elementen: de bezel, het hoofdgedeelte van de kast en de achterkant. Deze worden met behulp van acht Torx-titaniumschroeven tot een geheel samengevoegd.

Inspiratie uit de wereld van de (race)sport

Mille was al sinds zijn jeugd een absolute autoliefhebber. Zozeer zelfs dat zijn eerste liefde eigenlijk de autosport was en het horlogemaken eerder als liefde op het tweede gezicht zou moeten worden omschreven. Er is immers een reden waarom de Het motto van het bedrijf in de beginjaren luidde: Een racemachine om de pols. Een voorbeeld hiervan is te vinden in zijn allereerste horloge, de RM 001. Mille probeerde de brug van de tourbillonkooi zo te ontwerpen dat deze zowel visueel als functioneel de voorwielophanging van een Formule 1-auto nabootst.

Maar Mille’s affiniteit met sport beperkt zich niet tot het ontwerp van zijn horloges, maar strekt zich ook uit tot de manier waarop ze functioneren. Veel van de geavanceerde materialen die voor de uurwerken van Richard Mille worden gebruikt, komen uit de wereld van de automobielindustrie, de luchtvaart, de zeilsport en het tennis – dus precies die sporten waarin elke gram gewichtsbesparing telt.

Interessant is hier bijvoorbeeld het model RM 27-04, dat in september vorig jaar werd geïntroduceerd. Voor dit horloge werd een speciaal kabelophangingsmechanisme ontwikkeld, waarin het kaliber in een fijnmazig stalen kabelnetwerk is geplaatst. Wat er bizar uitziet, heeft het voordeel dat het versnellingen van meer dan 12.000 g kan weerstaan. De inspiratiebron hiervoor zou een tennisracket zijn geweest. (Voor meer informatie, zie ook ons artikel Richard Mille RM 27-04: een nieuwe lichtgewicht tourbillon voor Rafael Nadal).

De meest geavanceerde materialen zijn een essentieel onderdeel van elke Richard Mille

. Net als bij een Formule 1-sportwagen probeert Mille overal waar mogelijk gewicht te besparen. Conventionele hightechmaterialen uit de horloge-industrie, zoals titanium of keramiek, bereiken echter al snel hun grenzen – althans in de wereld van Richard Mille. In zijn streven naar lichtheid heeft het merk daarom kennis over materialen uit andere industrieën overgebracht naar de horloge-industrie, en zo materialen geïntroduceerd die andere horlogemakers niet eens zouden overwegen.

Zo is er bijvoorbeeld het ultralichte NTPT-carbon, dat voortkomt uit de samenwerking met het Zwitserse bedrijf North Thin Ply Technology (NTPT) en dat wordt gebruikt in de mast van zeiljachten of het chassis van F1-auto's. Richard Mille en NTPT hebben samen ook het gekleurde Quartz TPT ontwikkeld, bestaande uit 45 micrometer dunne kwartvezels die in opeenvolgende lagen worden aangebracht.

Het voordeel van deze eigen ontwikkelingen is hun structurele aard, gekenmerkt door enorme sterkte, lichtheid en weerstand. Een leuk neveneffect is ook de uitstraling die doet denken aan damaststaal, wat gewoon het resultaat is van de op elkaar aangebrachte lagen.

Hoe zit het met de prijs van een Richard Mille?

De gemiddelde prijs van een Richard Mille ligt rond de 150.000 euro, wat precies in het midden ligt van het prijsbereik van Patek Philippe en A. Lange & Söhne. Maar wat maakt deze horloges nu precies zo duur?

Nou, als je tot hier bent gekomen, kun je die vraag bijna zelf beantwoorden. De twee belangrijkste kostenposten zijn ongetwijfeld onderzoek & ontwikkeling en het haute horlogerie-aspect. Bij Richard Mille is letterlijk niets kant-en-klaar. Elk aspect, hoe klein ook, krijgt maximale aandacht en niets wordt weggerationaliseerd.

Volgens Theodore Diehl, de persvoorlichter van het merk en een van de eerste medewerkers, kost 1 kilogram van de speciale titanium Torx-schroeven die alleen al de bezel van de horloges sieren ongeveer 2 miljoen Zwitserse frank. Uiteindelijk is het precies deze ‘mentaliteit om net dat beetje extra te doen’ die als een rode draad door alle horloges en alle onderdelen loopt, wat natuurlijk tot enorme extra kosten leidt.

Dan is er nog het aspect van de hoge horlogekunst, dat vaak over het hoofd wordt gezien. Naast kleurrijke rubberen bandjes en extravagante wijzerplaten opereert het merk ook op het allerhoogste niveau van de horlogemakerij, wat te danken is aan de eerder genoemde samenwerking met onder andere Audemars Piguet Renaud et Papi. De complicaties omvatten bijna alles wat tegenwoordig technisch mogelijk is: trilalarmen, versnellingssensoren, tourbillons, rattrapante-chronografen, noem maar op.

Het derde aspect, dat nog niet aan bod is gekomen, is geperfectioneerde marketing. Naast spraakmakende merkambassadeurs is het merk overal te vinden waar topsporters en welgestelde kopers elkaar ontmoeten: F1, superjachtregatta's, Grand Slams, Rally des Princesses, enz.

Maar de horloges zijn nu ook steeds vaker te zien om de polsen van muzikanten, NBA-spelers en profvoetballers. Beroemdheden als Ed Sheeran, Post Malone, Jay-Z, Drake en Michelle Yeoh zijn uitgesproken fans van het merk, wat zeker heeft bijgedragen aan het imago van Richard Mille als het “horlogemerk van de rijken en beroemden”.

Het oordeel

Richard Mille-horloges vallen simpelweg altijd op, en daarom zijn de horloges voor veel horlogeliefhebbers slechts een opzichtig vertoon van rijkdom, in plaats van oprechte fascinatie en passie voor een aloude ambacht.

Niettemin moeten we hier in alle eerlijkheid erkennen dat het merk regelmatig de grenzen van het fysiek mogelijke verlegt, door zelf vele ongekende complicaties te ontwikkelen en zo de horloge-industrie als geheel beslissend vooruit te helpen. Aangezien stilstand achteruitgang betekent, moet men op dit moment op zijn minst de verdiensten van het merk op het gebied van R&D respecteren.

Ongeacht het feit dat de horloges waarschijnlijk toch alleen betaalbaar zijn voor de top 10.000, zijn Richard Mille-uurwerken uiteindelijk niet alleen gespreksonderwerpen, maar bovenal dure drijfveren voor innovatie.